Hoe maak je van je tuin een fijne plek voor bijen, vlinders en andere insecten? Dat ontdekten 28 deelnemers tijdens de workshop Inheemse tuinplannen op woensdagavond 21 oktober in Hattem. Onder deskundige begeleiding gingen ze aan de slag met ideeën voor hun eigen tuin. Ze gingen naar huis met nieuwe kennis, een eerste ontwerp en volop inspiratie om hun tuin aantrekkelijker te maken voor de natuur.
Waarom inheemse planten belangrijk zijn
Thijs Gerritsen van kwekerij Cruydt-Hoeck verzorgde de aftrap met een presentatie over inheemse planten. Deze kwekerij is gespecialiseerd in de biologische teelt van planten die van nature in Nederland thuishoren. Thijs liet zien hoe de bouw van insecten en bloemen op elkaar is afgestemd. Zo hebben insecten verschillende soorten monddelen, die geschikt zijn voor bepaalde bloemen. Inheemse planten sluiten daar vaak goed op aan en bieden voedsel aan insecten uit onze eigen omgeving.
Ook niet-inheemse planten kunnen nectar en stuifmeel leveren. Maar sommige sierplanten bieden insecten nauwelijks voedsel. Ze zien er misschien prachtig uit, maar dragen daardoor niet altijd veel bij aan de biodiversiteit. Met inheemse planten maak je je tuin dus niet alleen mooi, maar ook waardevol voor de natuur.
Elke insectensoort heeft eigen wensen
Niet alle insecten eten van dezelfde planten. Sommige soorten zijn zelfs sterk afhankelijk van één specifieke plant. Een voorbeeld is de knautiabij. De vrouwtjes verzamelen voor hun larven uitsluitend stuifmeel van de beemdkroon. Voor het grootbrengen van zo’n 12 tot 18 larven zijn naar schatting 300 tot 600 bloemen nodig. Het helpt dus enorm als deze bloemen in de buurt van het nest groeien.
Veel bijen zoeken voedsel binnen een straal van ongeveer 100 tot 300 meter van hun nest. Een gevarieerd aanbod aan bloemen in de directe omgeving is daarom belangrijk. Ook vlinders kunnen kieskeurig zijn. De rupsen van de sleedoornpage zijn bijvoorbeeld afhankelijk van de sleedoorn. Volwassen zweefvliegen bezoeken graag schermbloemen. De larven van sommige zweefvliegensoorten eten bladluizen. Zweefvliegen zijn daarmee niet alleen bestuivers, maar ook een belangrijke voedselbron voor vogels.
Geef insecten ook een plek om te schuilen
Genoeg bloemen is belangrijk, maar insecten hebben ook plekken nodig om te overwinteren. Gelukkig kun je daarvoor met een paar eenvoudige maatregelen al veel betekenen. Laat bijvoorbeeld afgevallen bladeren liggen en houd ruimte vrij voor stapeltjes hout, stenen of dood hout. Ook helpt het om niet alles tegelijk te snoeien of te maaien. Zo ontstaan schuilplaatsen waar insecten het hele jaar door iets aan hebben. Een wat natuurlijker ingerichte tuin biedt dus niet alleen voedsel, maar ook beschutting. En dat hoeft niet ingewikkeld te zijn.
Van eerste idee naar tuinontwerp
Na de presentatie gaf Alex de Meijer van Natuur en Milieu Gelderland een praktische uitleg over het ontwerpen van een natuurvriendelijke tuin. Waar begin je als je je tuin wilt veranderen? En waar moet je rekening mee houden? Alex nam de deelnemers stap voor stap mee: van de keuze welk deel van de tuin je wilt aanpakken tot het maken van een eerste ontwerptekening. Daarbij spelen verschillende factoren een rol. Denk aan de grondsoort, de stand van de zon, de planten die er al staan en de onderdelen die je wilt behouden. Ook de verschillende lagen in de beplanting zijn belangrijk voor een goed tuinontwerp.
Samen schetsen en ideeën uitwisselen
In de tweede helft van de avond gingen de deelnemers zelf aan de slag. Er werd volop overlegd, getekend en inspiratie uitgewisseld. 4 begeleiders liepen langs de tafels om mee te denken en praktische tips te geven. Naast Thijs en Alex waren ook Pieter Nijhoff van kwekerij Pieters Planten en tuinarchitect Rob van Duinen aanwezig. Een volledig uitgewerkt tuinontwerp paste niet meer in de beschikbare tijd. Dat was ook niet nodig: de deelnemers gingen naar huis met een eerste ontwerpidee en volop inspiratie om verder te werken aan hun eigen tuin.
Ook met een klein stukje inheemse beplanting kun je al verschil maken. Zo geef je bijen, vlinders en andere insecten meer ruimte en help je de natuur rond de Veluwe een handje. Iedere tuin telt!