Ook een kleine tuin kan veel betekenen voor biodiversiteit. Onze voortuin van ongeveer 5 bij 5 meter laat zien dat inheemse en streekeigen planten een plek kunnen bieden aan vlinders, bijen en andere insecten. Zo ontstond een klein stukje Veluwe in Hattem: een echte Veluwetuin.
Een nieuwe start
Toen wij aan de Hilsdijk kwamen wonen, bestond de tuin vooral uit gekweekte tuinplanten en soorten van buiten Nederland. Ongeveer 5 jaar geleden besloot ik het anders aan te pakken. Vrijwel alle beplanting maakte plaats voor een natuurlijkere inrichting.
Leerzame zoektocht
In het begin bracht ik een laag houtschors aan. Later ontdekte ik dat dit niet nodig was. Houtschors verteert en maakt de bodem voedselrijker, terwijl veel inheemse planten juist goed groeien op arme grond. Biodivers tuinieren bleek voor mij een leerzame zoektocht.
De geschiedenis onder mijn voeten
Tijdens die zoektocht ging ik me verdiepen in de geschiedenis van de plek waar wij wonen. Op historische kaarten uit 1827 en 1849 zag ik dat ons perceel direct grensde aan de broeklanden van het Hattemer Broek. Ook een luchtfoto uit 1975 gaf interessante informatie. Daarop is te zien dat de locatie van onze huidige woning toen nog grotendeels uit grasland bestond.
Een verbinding met het Hattemer Holt
Nog een ontdekking veranderde mijn kijk op de tuin. Onze woning ligt in het verlengde van het Hattemer Holt, een oud bosgebied van Hattem.
Vanaf dat moment keek ik niet meer alleen naar wat mooi was in een tuin. Ik wilde weten welke planten van nature passen bij dit landschap. De geschiedenis van de omgeving werd daarmee een belangrijke inspiratiebron.
Planten die hier thuishoren
Ik koos bewust voor soorten die horen bij graslanden en bosranden. Denk aan pinksterbloem, dagkoekoeksbloem, gewone brunel en sporkehout.
Sommige van deze planten kende ik al van de Vuursteenberg, het dichtstbijzijnde stukje Veluwe. Daardoor voelde het alsof ik een klein stukje van dat landschap naar onze voortuin haalde.
Waarom sleedoorn niet mag ontbreken
Een van de belangrijkste struiken in de tuin is sleedoorn. Deze struik is onmisbaar voor de sleedoornpage, een bijzondere vlinder die haar eitjes alleen op sleedoorn afzet.
Later ontdekte ik dat ook de herkomst van planten belangrijk is. Daarom verving ik enkele struiken door streekeigen exemplaren uit deze regio. Zo sluiten planten en dieren beter op elkaar aan.
Hulp van een gaai
Niet alles in de tuin heb ik zelf geplant. Een gaai zorgde voor een verrassing door ongemerkt een zomereik te planten.
Veel mensen zouden zo’n boompje verwijderen, maar ik besloot het een plek te geven. Door snoei en verplanting vormt de eik nu samen met sleedoorn en sporkehout een natuurlijke opbouw van lage naar hogere begroeiing richting de woning.
Vlinders en andere bezoekers
Wat mij het meest verraste, was hoe snel insecten de tuin ontdekten. Al snel verschenen de eerste bestuivers.
Inmiddels legt de sleedoornpage ieder jaar haar eitjes af op de sleedoorn. Daarnaast heb ik soorten gezien als icarusblauwtje, koevinkje en zelfs de grote weerschijnvlinder. Ook verschillende zweefvliegen en andere insecten weten de tuin goed te vinden.
Een kleine tuin met grote waarde
Voor mij is de tuin nooit af. Hoe meer ik leer over de geschiedenis van het landschap rond Hattem, hoe beter ik begrijp welke planten en dieren hier thuishoren.
Onze voortuin laat zien dat biodiversiteit niet afhankelijk is van grote oppervlaktes. Ook een tuin van 5 bij 5 meter kan een belangrijke schakel zijn voor planten en dieren.
Samen groene stapstenen vormen
Ik hoop dat onze tuin anderen inspireert om ook te kijken naar de natuur die van oorsprong bij hun omgeving hoort. Als meer mensen kiezen voor inheemse en streekeigen planten, kunnen tuinen samen een netwerk van groene stapstenen vormen tussen de Veluwe en de uiterwaarden van de IJssel.
Hartelijke groet,
Nick Vledder
