Leven in een natuurtuin

Sjon Heijenga, Renkum

Als natuurfotografen zochten mijn vrouw en ik 6 jaar geleden een hoekhuis met ruime tuin in een voor ons nieuwe groene omgeving. Het werd een jaren ’50 rijtjeswoning in Renkum, aan de zuidrand van de Veluwe. De woningcorporatie had de tuin (op wat struiken na) volledig leeggehaald. Een fijne uitdaging om iets nieuws te beginnen.

De eerste stappen: grond en water

We wilden een natuurtuin voor dieren. De kale droge grond was morsdood, daarom bracht ik direct 6 kubieke meter compost op. Een naastgelegen stukje niemandsland trok ik erbij en ontdeed het van bestrating en puin. We kozen (inheemse) waard- en drachtplanten en groeven 3 metselkuipen in als minivijver. De regenpijpen koppelden we af. We bewaren het regenwater in regentonnen, of laten het zo de tuin in stromen.

Ontdekkingstocht voor plant en dier

Het volgende voorjaar begon de ontdekkingstocht. Door de compost sloeg alles goed aan en we kregen al gauw veel bezoek van allerlei insecten, vogels en amfibieën. Dat eerste jaar leek het nog op een nette tuin. Maar ik wilde de natuur haar gang laten gaan. De daaropvolgende jaren weefde de natuur individuele planten tot een eenheid en was er geen kale grond meer te zien. Het onderhoud is minimaal, alleen wat begeleidingssnoei. Ik bestrijd bijna niets behalve zevenblad en ontdekte dat de natuur zelf alles oplost. Plaagdieren en onkruid heb ik verder niet.

De bodem als waterberging

Het aantal soorten bezoekers en bewoners bleef toenemen. We leerden veel nieuwe soorten kennen, wat voor ons als natuurfotografen ook weer heel waardevol is. Onze tuin is nu onze natuurfoto-studio. In het ontstane struweel is een strooisellaag ontstaan zoals in een bos. Ik voer geen snoei- en bladafval af, maar voeg het toe aan de strooisellaag. Wat snel verteert, gaat de  compostbakken in, waarvan ik 2 maal per jaar compost oogst om te verspreiden in de hele tuin. In de herfst verzamel ik daarvoor ook bladval in onze straat. Dat gaat eerst op een bladhoop, waarna ik het door het jaar toevoeg aan de compostbakken. Van winterwandelingen neem ik oud dood hout mee en verspreid het door de tuin. De bodem is nu humusrijk en vol leven. Het beste middel voor waterberging en tegen droge zomers.

Dat had ik eerder moeten doen

In het vierde jaar groef ik een natuurvijver. Dat had ik eerder moeten doen. Het trekt namelijk enorm veel leven naar de tuin! De beste beslissing tot nu toe. Ook voegde ik meer fruitbomen en -struiken toe. Ik plaatste klimmers tegen de stammen voor dubbel plezier.

Ontwikkelingen

Na 6 jaar is de tuin veranderd in een Veluwse bostuin. Ik moet de kruidlaag nu aanpassen aan de toegenomen schaduw. Door klimaatverandering wil ik ook meer droogtetolerante planten. De houtige laag kroon ik wat op, om een zichtlaag te creëren boven de kruidlaag.

Het gazon maai ik niet meer. Het is kruidig geworden en het gras ertussen groeit langzaam. Af en toe knip ik wat hoge plukjes af, omdat het in dunne laagjes zo lekker composteert. Tegels die ik dacht nodig te hebben voor paden en terras verwijderde ik alsnog. Veel stenen hergebruik ik voor stapelmuurtjes.

Met toestemming van de gemeente hebben we in een naastgelegen plantsoen op dezelfde manier een natuur-buurtuin aangelegd. Door de aanwezigheid van volwassen bomen experimenteer ik daar met droogtetolerante planten. We hebben geen bereikbaar grondwater in Renkum.

Dansen met de natuur

De natuur heeft me de afgelopen jaren leren ‘dansen’. Meestal heeft zij de leiding en ik heb haar daarin leren vertrouwen. En als ík de leiding heb, begrijp ik steeds beter wat haar het beste past. Onze tuin wordt ondertussen bezocht en bewoond door talloze vogels, zoogdieren, amfibieën, vissen, libellen, bijen, (zweef)vliegen, vlinders, spinnen, wespen, kevers en miljarden ijverige grondwerkers.

Foto’s te zien op onze Beeldbank

Je kunt onze tuin bekijken in onze Beeldbank van de Leefomgeving door middel van deze link: https://www.beeldbankvandeleefomgeving.nl/Zoek/eigen+tuin+renkum//rat/ Door zelf extra zoekwoorden toe te voegen kun je specifieke dingen bekijken, zoals seizoenen, maanden en soorten planten en dieren.

Foto’s: Copyright © Beeldbank van de Leefomgeving

Meer ervaringen

Van betegelde tuin naar groene Veluwetuin

Annemiek Nederlof, Elspeet
Onze tuin is in 3 jaar tijd veranderd van een grotendeels betegelde plek in een groene Veluwetuin vol leven. Waar vroeger weinig ruimte was voor natuur, vinden nu vogels, vlinders, bijen, kikkers en zelfs vleermuizen hun weg naar onze tuin.

Een klein stukje Veluwe in onze voortuin

Nick Vledder, Hattem
Ook een kleine tuin kan veel betekenen voor biodiversiteit. Onze voortuin van ongeveer 5 bij 5 meter laat zien dat inheemse en streekeigen planten een plek kunnen bieden aan vlinders, bijen en andere insecten. Zo ontstond een klein stukje Veluwe in Hattem: een echte Veluwetuin.